Wordt het u ook te complex?

by Henny van Egmond on 5 juli 2009

De laatste jaren zie je steeds meer mensen op zoek gaan naar nieuwe waarheden. Reiki, Zen, yoga en nog vele andere zaken, het zijn nieuwe zekerheden in het leven van mensen. Ook in de politiek blijken simpele antwoorden aan te spreken. Kijk maar naar het succes van Geert Wilders. Voor alle problemen in Nederland heeft hij één standaardoplossing. En als de Dalai Lama komt zit de RAI twee keer vol en is er ook nog een special event voor de mensen die een kleine 1.000 euro voor een ontmoeting over hebben. Grappig genoeg zitten in die zaal veel gepensioneerde topondernemers, die heel wat meer impact hadden kunnen hebben als ze voor hun pensionering met het gedachtegoed van de Dalai Lama aan de gang waren gegaan.

Natuurlijk is de werkelijkheid niet zo simpel dat er één oplossing is. Integendeel, zou ik bijna zeggen. De wereld is zo complex geworden en alles gaat zo snel dat de oplossing van vandaag morgen alweer is achterhaald. Wat moeten we dan?De zoektocht naar simpele antwoorden komt sterk voort uit de vorige eeuw. In die eeuw van de industriële revolutie dachten we nog dat we alles konden beheersen. ‘Meten is weten’ werd de standaard.  En als je gemeten had, wist je wat je moest doen. Risico’s werden meer en meer uitgesloten door meer regeltjes, procedures en controle. Voor ons als mens betekende al dat toezicht en die regels dat er steeds meer voor ons werd gezorgd. Dat we steeds minder hoefden na te denken. En dat als er wat gebeurde wij in ieder geval niet verantwoordelijk waren.

Dat afschuiven van de verantwoordelijkheid vind ik zelf wel een van de opvallendste zaken. Neem nu die fraude van Bernard Madoff. De man kreeg 150 jaar cel, wat op zich al idioot is omdat hij alleen maar geld heeft gestolen. Maar daar gaat het mij niet om. Het gaat mij om het beeld van zijn slachtoffers die de vermoorde onschuld spelen en zielig doen. Alsof het helemaal niet hun schuld is. Maar jaren geleden werd al tegen Madoff gewaarschuwd. Tegen het feit dat elk jaar absurd hoge rendementen halen eigenlijk niet kon. Dat het toch wel raar was dat het kantoor van Madoff bestond uit hemzelf, een paar secretaresses en twee accountants (van wie er een al gepensioneerd was). Nee, is de conclusie van de slachtoffers, het is de schuld van Madoff en niet van onze eigen hebberigheid, onze eigen zucht naar meer en meer.

Madoff is natuurlijk maar een voorbeeld, maar meer en meer zekerheden in ons bestaan verdwijnen. De kerken bieden voor steeds minder houvast, de vakbonden verliezen leden en hebben geen antwoord in deze tijd van individualisering en het bestaansrecht van politieke partijen staat helemaal ter discussie als je het aantal actieve leden als vertrekpunt neemt. Bovendien blijkt steeds vaker dat de overheid (of het nu het rijk is, de Europese gemeenschap of instituties als de VN) steeds minder in staat zijn om de grote maatschappelijke problemen aan te pakken: de samenleving blijkt niet maakbaar.

Kortom, wie kun je nog vertrouwen?

Het is die vraag, in mijn opinie, die mensen drijft naar al die nieuwe werelden van reiki, zen, boedhisme en wat er allemaal nog meer is. Omdat de werkelijke wereld ons te complex wordt, zoeken we nieuwe houvast in de spirituele wereld. Op zich is dat natuurlijk helemaal niet slecht, als we maar blijven beseffen dat ons eigen handelen uiteindelijk belangrijker is. Tenslotte ben je zelf verantwoordelijk voor de wereld waarin je leeft.