Betekenis geven aan je werk

by Henny van Egmond on 4 maart 2010

Afgelopen week presenteerden Bernard Drion, Geoff Marée en Frans Melissen hun boek Workin’ Wonderland. Ik heb het nog niet uit, maar het is een aanrader. Al was het maar omdat ik een plekje erin heb ;-). Niet meer dan een voetnoot overigens. Het voorwoord is geschreven door Nicholas Ind, de man die het beroemde boek Living the Brand heeft geschreven.

Ik ben een fan van Ind, al vanaf het moment dat ik les van hem kreeg zo’n tien jaar geleden. Ind gelooft dat iedere medewerker verantwoordelijk is voor de beeldvorming van de organisatie waarin hij werkt. Het merk, zoals dat in communicatieland heet. Of in het Engels: the Brand. Nicholas was er ook bij de presentatie van het boek en in een korte inleiding vertelde hij dat hij een nieuw boek aan het schrijven is: Meaning at work, oftewel – vrij vertaald – betekenis geven aan je werk. Ik had een mooi gesprek met hem over dat onderwerp.

Ind is er van overtuigd dat de oude manier van werken en leiden van organisatie achterhaald is. Managers geven leiding op basis van control en command en dat is eigenlijk niet eens vreemd. “Ze zijn allemaal opgeleid met de boeken van Porter over strategisch management, waarbij het hun taak was om de strategie te bedenken en te zorgen dat het werd uitgevoerd”, aldus Ind, die benadrukte dat inmiddels wel bewezen is dat die manier van denken niet meer werkt. Sterker nog, het is onthutsend waar de oude managementstijl toe geleid heeft. Uit wetenschappelijk, internationaal onderzoek blijkt dat in veel bedrijven meer dan 50 procent van de medewerkers niet betrokken zijn. “Ze zijn vervreemd van hun werk”. Dat is voor die mensen verschrikkelijk – want je spendeert gedurende je werkzame leven wel ongeveer eenderde van je tijd aan iets waar je van vervreemd bent – maar voor bedrijven is het ook dramatisch. Niet betrokken medewerkers zijn minder tevreden, produceren minder en hebben ook geen zin om mee te werken aan verbeteringen en innovaties.

Zijn boodschap was duidelijk: “Verleg je denken van control naar de vraag hoe je meer vrijheid in de organisatie kunt creëren”. Volgens Ind zal nieuwe vrijheid ertoe leiden dat mensen hun intellectuele capaciteiten maximaal gaan benutten.

En als je nieuwe vrijheid geeft aan de organisatie en je baseert je handelen op vertrouwen in plaats van op controle dan schep je de mogelijkheid dat mensen weer zelf hun werk inhoud gaan geven. Dat ze zelf bepalen hoe het werk het best kan worden gedaan en dat het daarmee weer letterlijk  weer hun werk wordt. En daarmee krijgt het werk wederom betekenis voor de mensen die het werk verrichten. Of in het Engels meaning.

Ik ben het eens met Ind, we denken en handelen nog steeds op basis van paradigma’s uit de vorige eeuw. Denken dat we alles nog steeds onder controle kunnen houden, terwijl de werkelijkheid dagelijks het ongelijk van de controleurs bewijst.

Larry Hirschhorn, een Amerikaanse wetenschapper, heeft al in 1991 een mooi artikel geschreven wat er met mensen gebeurt als hun werk betekenisvol is. Dan hoef je ze niet te motiveren, dan zijn ze vanzelf gemotiveerd. En gaan ze elke dag met passie aan de slag. Welke organisatie wil dat nu niet, gepassioneerde medewerkers? Veel van wat Ind vertelt gaat over het gedachtegoed van het nieuwe werken.

Ind schrijft in het voorwoord dat hij ooit na een presentatie bij een financiële instelling voor idealist werd uitgemaakt. “I’m pretty sure, this it was meant in a negative sense, but rather than contradict the thought, I said yes, I am. I somehow felt proud of it”. En hij heeft gelijk.

Alhoewel, ik zou hem eerder een realist noemen.