Leiderschap vanuit het geheel

by Henny van Egmond on 8 mei 2009

Eerlijk gezegd ben ik nogal sceptisch over allerlei mystieke zaken als het gaat over wie je bent of wilt zijn. Als nuchtere Hollander is jezelf zijn toch vooral gewoon doen. Toen mijn goede vriendin Liebje me uitnodigde voor een driedaagse workshop over wholesome leadership aarzelde ik geen moment. Liebje kennende moest het wel interessant zijn.

De afgelopen dagen heb ik het zelf kunnen ervaren. Met vijftien anderen verbleef ik in het prachtige conferentieoord Diependaal in Markelo dat al jaren met veel liefde wordt gerund door het echtpaar Jan en Helga. Arun Wakhlu, oprichter van het Pragati Leadership Institute en goeroe op het gebied van wholesome leadership, was onze gids.

Wat er de afgelopen dagen met de groep gebeurde, is nauwelijks in woorden te vatten. Dat ga ik ook niet proberen te doen, de beste manier om daar achter te komen is zelf deel te nemen aan zo’n workshop. Maar wat wel kan is wat dieper ingaan op het begrip wholesome leadership.

De laatste jaren ben ik bezig geweest met het programma Rabo Unplugged, een andere manier van werken waarbij medewerkers meer verantwoordelijkheid krijgen zelf te bepalen hoe, waar en wanneer ze hun werk verrichten. Dat is voor medewerkers vaak een grote verandering, maar zeker voor managers. Zij worden in één keer geconfronteerd met het feit dat hun medewerkers overal en nergens kunnen zijn. Ze hebben namelijk geen eigen werkplekken meer, kunnen thuis of elders werken. Kortom, ze zijn veel minder zichtbaar.

In mijn ogen is de uitdaging voor managers leiders te worden. Het verschil is dat managers vooral gericht zijn op control en beheersing. Zo zijn we opgeleid in de 20ste eeuw. Maar in grote organisaties is het veel te complex om vanuit die traditionele managementopvatting te denken. Het gaat tegenwoordig over visie, richting geven, het benoemen en delen van waarden en verbondenheid. En vooral ook over vertrouwen. Dat staat haaks op het principe van command and control dat ten grondslag ligt aan het 20ste eeuwse denken over management. Want command and control zegt eigenlijk dat medewerkers niet weten hoe ze hun werk moeten doen (“wij managers zijn dus beter”) en we kunnen er ook niet vanuit gaan dat ze het goed doen: dus moeten we controleren. Dat gaat dus niet over vertrouwen, maar juist over wantrouwen.

In het moderne werkstijl is dan ook behoefte aan echte leiders. Mensen die visies kunnen ontwikkelen met hun collega’s, die visie hanteerbaar maken. Mensen die werken in lijn met de waarden die ze van belang achten, authentiek zijn. En mensen die in staat zijn werkelijk naar hun medewerkers te luisteren en in dialoog met elkaar te gaan.

Wholesome leadership is leiderschap vanuit het geheel. Het klinkt misschien wat zweverig maar betekent feitelijk niets meer en minder dan dat je behalve je hoofd ook je hart laat spreken. Dat je verbonden bent met jezelf, andere mensen en de natuur. En jezelf en de anderen waardeert om wat ze zijn. Tijdens de workshop schetste Arun een beeld van leiderschap dat sterk overeenkomt met de wijze waarop in moderne netwerken wordt gewerkt. Authentiek, gericht op samenwerken, waarbij iedereen zijn eigen talenten en kwaliteiten inbrengt en zijn verantwoordelijkheid neemt.

In wholesome leadership gaat het ook over vertrouwen, hij liet dat als volgt zien:

Truth

Responsibility

Understanding

Share

Teamwork

Het zijn allemaal zaken waar  moderne organisaties naar streven. Het was een prachtige ervaring om te ervaren dat het meer is dan gewoon een andere invulling van de rol als manager. Om te ervaren dat je dat ook op een spirituele manier kunt invullen.

Een ander belangrijk uitgangspunt in wholesome leadership is dat je waardeert wat er is, daar ook dankbaar voor bent. Wederom lijkt het zo simpel. Maar hoe vaak kijken we naar anderen met vooral op ons netvlies wat niet goed is? Hoe vaak waarderen we oprecht hoe anderen zijn en wat ze doen? Hoe vaak zeggen we dat ook tegen die ander? Het leven wordt veel mooier als je uitgaat van de positieve en mooie dingen en mensen die er zijn.