Regels, weg ermee?

by Henny van Egmond on 3 april 2009

In deze crisistijden wordt onder het mom van ‘we moeten de economie stimuleren’ heel wat vreemde maatregelen genomen. Neem de verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar. Ik heb me de afgelopen weken rot lopen peinzen of ik iemand kende ouder dan pakweg 62 die nog werkte en ik kon echt helemaal niemand verzinnen. Vraag me daarentegen of ik mensen ken die tussen hun 55ste en 60ste die mochten stoppen van hun werkgever en ik noem er zo een stuk of twintig. Grappig genoeg, vooral rijksambtenaren die een of andere regering uit het verleden weer kwijt moest.

Er moet uitgegeven worden, dus de overbodige regels moeten overboord en drempels moeten worden weggenomen. Zoals de vliegtaks, 11,5 euro kwam er op elk ticket voor vliegreizen in Europa. Volgens minister Eurlings was dat voor 900.000 Nederlanders de reden om naar Duitsland of België uit te wijken. Zelf geloofde hij het wel toen hij het vertelde bij Pauw en Witteman, maar hij was duidelijk de enige. Niemand rijdt natuurlijk voor een paar tientjes naar Brussel of Dusseldorf. Dan ben je meer aan benzine en parkeren kwijt dan je bespaart. Het is slecht voor het milieu en het helpt niet om de economie te stimuleren. Maar dat terzijde. Waar ik me het meest over heb opgewonden, is die nieuwe wetgeving waardoor bezwaren tegen nieuwe snelwegen makkelijker terzijde kunnen worden geschoven.

Het voorbeeld is natuurlijk de verlengde A4 bij Delft. Bijna een halve eeuw doet de overheid pogingen die weg aan te leggen en elke keer verliezen ze de procedures bij de rechtbanken. Waarom? Omdat de plannen in strijd zijn met hun eigen regels en wetten. Dan moet je als overheid niet klagen, vind ik zelf. Heb je tienduizenden ambtenaren tot je beschikking en kun je nog niet eens plan maken dat voldoet aan je eigen wetgeving. Knap stom, zou ik zeggen.

Het resultaat van die nieuwe wetgeving is dat de asfaltmachines de komende jaren nog een groter deel van Nederland gaan omtoveren tot weg. Allemaal om de files op te lossen. Jammer genoeg zal dat niet werken. Files zijn op zich niet het probleem. Het echte probleem is dat iedereen op hetzelfde tijdstip ergens wil zijn, bijvoorbeeld om half negen op kantoor. Als we daar iets flexibeler mee zouden omgaan, zou het aantal files al drastisch afnemen.

Er is echter nog een probleem met nieuwe wegen: die trekken nieuw verkeer aan. Dat klinkt raar maar mensen kijken niet naar hoeveel kilometers ze moeten afleggen als de naar hun werk moeten, maar naar de reistijd die ze kwijt zijn. Dus als er meer wegen komen, dan verhuizen mensen weer allemaal uit de Randstad naar het oosten waar huizen goedkoper zijn en er meer groen en frisse lucht is. En andersom gebeurt dat ook: zijn er meer files, dan verhuizen de mensen dichter naar hun werk. Kortom, de files lossen we met nieuwe wegen niet op. Slimme economen hebben dat al ruimschoots met cijfers uit het verleden aangetoond. Daarvoor zijn hele andere maatregelen nodig, bijvoorbeeld het toestaan op grote schaal van thuiswerken en flexibilisering van arbeidstijden.

Ik ben een groot voorstander van het afschaffen van overbodige regels, maar wat het kabinet nu doet, lijkt een beetje dom. Niet alleen gaan we weer meer vliegen, komt er ook nog meer asfalt en gaan we ook meer autorijden. En daardoor wordt het milieu weer verder aangetast. Allemaal onder het motto ‘ we moeten de economie stimuleren’.